Glasfusing (fusing= fuseren)

De term fusing van glas betekent niet meer en niet minder dan het samensmelten van stukken glas, zoals het woord letterlijk aangeeft. Glas kan in dat geval betekenen floatglas (vensterglas) of speciaal fusingglas en qua uiterlijk kan het allerlei vormen en kleuren hebben. Het kan gestapeld worden, in kleine stukjes of poedervorm gebruikt worden en zelfs andere materialen kunnen worden samen­gesmolten met het glas. Door gecontroleerd met de temperatuur en tijdsduur om te gaan, is het resultaat beïnvloedbaar. Het glas wordt gestookt in een speciale glasoven, die een toptemperatuur van ongeveer 900 tot 950 graden aan kan. Het glas wordt op de vlakke bodem samengesmolten tot een nieuw, plat geheel, wat in een tweede fase nog vervormd kan worden.

Feitelijk is de techniek heel oud, reeds duizenden jaren voor Christus hebben de Romeinen op een dergelijke manier hun glas gemaakt, tot ze het glasblazen ontdekten, wat toentertijd een revolutionaire ontwikkeling was en een betrouwbaar resultaat gaf.Glasfusing was toen snel van het toneel verdwenen. Lange tijd is het een ondergeschoven kindje gebleven binnen de glasbranche, maar omdat er tegenwoordig programmeerbare glasovens gemaakt worden, is het nu zeer goed mogelijk om deze techniek op een betrouwbare manier toe te passen en is het – mits de kennis aanwezig is – een zeer betrouwbare manier om nieuwe glasproducten te maken. Pas vanaf 1940 zien we dat kunstenaars zich weer met deze techniek bezig houden en de laatste 20 jaar is het een breder bekend fenomeen geworden, dat zowel professioneel als hobbymatig uitgeoefend wordt.

Slumping (buigen,vormen)

Het slumpen van glas is het buigen in, of juist óver een mal. Deze vorm van glasbewerking is een “must” voor iedereen die gaat glasfusen. Na het fusen is het glas altijd plat en het buigen van dit platgesmolten glas biedt de mogelijkheden om er vorm aan te geven en uiteindelijk 3-dimensionaal te kunnen werken.

Casting (vormsmelten)

Casting is het laten smelten van glas in een mal. Indien je dat doet met losse stukjes glas is het letterlijk ook wel glasfusing, alleen ga je hier uit van een 3-dimensionaal resultaat, waarvan het resultaat door zijn volume haast meer op een (vorm)geblazen model lijkt. De techniek van glascasting is nogal anders dan het gewone fusing maar omdat het ook in een fusingoven uitgevoerd kan worden, is er in dit boek toch een beperkt hoofdstuk aan gewijd.

Wat heb je nodig

Om met glasfusing te kunnen beginnen heb je een aantal zaken nodig en als eerste is dat het besef dat er een aanzienlijke investering mee is gemoeid. Het leeuwendeel van die investering is de glasoven, waarover in hoofdstuk 14 uitgebreide informatie wordt gegeven.

Daarnaast heb je nog de nodige gereedschappen en hulpmiddelen nodig voor het bewerken van het glas, hetzij vóór dan wel ná het stookproces of soms zelfs tijdens het stoken. Te beginnen met een glassnijder natuurlijk.

De oliegevulde glassnijder (onderaan) wordt niet aangeraden

Glassnijders zijn er in vele soorten en maten en de keuze is in feite een persoonlijke. Hoewel er tegenwoordig erg goede glassnijders te koop zijn met een oliereservoir voor automatische smering, valt deze luxe niet te adviseren omdat de olie sporen van vet achterlaat. Op het glas dat in de oven gestookt gaat worden, mag zich absoluut geen vuil en vet bevinden, dus het gebruik van een snijder zonder olie maakt het leven een stuk makkelijker want je hoeft minder schoon te maken.

Dan zijn er nog de nodige hulpmiddelen voor het snijden en breken van glas, waarvan je minimaal één stuks in huis moet hebben. Na verloop van tijd breidt je collectie ongetwijfeld steeds verder uit, afhankelijk van de bewerkingen die je leert en uitvoert. Primaire gereedschappen zijn een breektang, een gruistang, mozaïektang, (snij)liniaal, snijhoek, beschermbril, glasslijpmachine etcetera. Op het gebruik van deze materialen gaan we in dit boek niet verder in, aangenomen wordt dat iedereen die met glasfusing wil beginnen, toch op zijn minst enige ervaring heeft met het snijden en breken van koud glas. Zoniet, dan is een korte training bij een ervaren glazenier op zijn plaats. Verder zijn er nog de algemene hulpmiddelen zoals een fijnstofmasker, glaskam, ovenhandschoenen (beschermend tot 900°C), en voor wie nog een stap verder wil gaan is er de glasboor, polijstmachine, glaszaag en zandstraalcabine. Maar die laatste zaken komen meestal pas veel later aan bod en veel beginners maken gebruik van apparatuur van andere, bekende ateliers. Zolang je die mogelijkheid hebt en je niet verder wilt investeren is dat een goede zaak. Koop pas dure apparatuur als je precies weet wat je wilt maar bezuinig niet op je kleine gereedschappen en de glasoven!

 Tip: in je atelier dient te allen tijde een brandmelder en brandblusser aanwezig te zijn

Fahrenheit versus Celsius

Wie met fusen wil beginnen of net begonnen is, zal ongetwijfeld al een of meer boeken van Amerikaanse oorsprong hebben doorgelezen, of informatie van Amerikaanse glasfabrikanten hebben geraadpleegd via het internet of productbrochures. Wie worstelt dan niet met de Amerikaanse temperatuureenheid, die je dan voortdurend voorgeschoteld krijgt? Om je daarbij te helpen vind je hier de omrekenfactor: